چهارشنبه ۲ مهر ۱۳۹۹

پایگاه اطلاع رسانی فراسرمایه

تاریخچه بورس کالا

۲۰ مرداد ۱۳۹۹
تاریخچه بورس کالا

بورس کالای ایران (Iran Mercantile Exchange) به داد و ستد نقد، نسیه و سلف انواع محصولات صنعتی و کشاورزی در ایران می‌پردازد و راه‌اندازی معاملات ابزارهای مشتقه و به ویژه قراردادهای آتی را در برنامه‌های پیش روی خود دارد.


نیاز به ایجاد بازار شفاف جهت تسهیل معاملات و کشف نرخ قیمت کالاهای اساسی و مواد اولیه واسطه‌ای بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا، ایجاد ابزارهای مدیریت ریسک قیمت و تأمین مالی بازار کالایی و تضمین تعهدات طرفین معامله به منظور دستیابی به اثرات مثبت این مهم در توسعه اقتصادی، دولت و مجلس شورای اسلامی را بر آن داشت تا بستر قانونی لازم جهت تأسیس و راه اندازی بورس‌های کالایی را در ایران فراهم سازند. در پی این امر، سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران در شهریور ماه سال ۸۲ به عنوان اولین بورس کالای کشور فعالیت خود را آغاز کرد و پس از آن نیز سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی در شهریور ماه سال ۸۳ شروع به فعالیت نمود.

به لحاظ عملیاتی سابقه بورس کالای ایران به دو سازمان مجزا برمی‌گــردد، سازمان کارگــزاران بــورس فلــزات تهــران، که در شهریور ماه سال ۱۳۸۲، به عنوان اولین بورس کالای کشور فعالیت خــود را آغاز کــرد و همچنیــن ســازمان کارگزاران بــورس کالای کشاورزی، که در شــهریور ماه سال ۱۳۸۳ شروع به فعالیت نمود.

شــرکت بــورس کالای ایران به موجــب ماده ۵۸ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایــران مصوب آذرمــاه ۱۳۸۴ به عنوان یک شرکت جدید و کاملا مستقل از ادغام سازمان‌های کارگزاران بورس فلزات تهــران و بورس کالای کشــاورزی ایــران، در تاریخ ۱۳۸۶/۰۵/۰۲ تحــت شــماره ۳۰۱۹۸۴ نزد اداره ثبت شرکت ها مؤسســات غیرتجاری تهران به ثبت رســید و پس از پذیره نویسی در ۴ گروه سهامداری و برگزاری مجمع عمومی، از ابتدای مهرماه سال ۱۳۸۶ فعالیت خــود را آغاز کرد. در حــال حاضر مرکز اصلی شــرکت در تهران، خیابان آیت ا… طالقانی، نبــش خیابان بندر انزلی پلاک ۳۵۱ واقع شــده است. شرکت از تاریخ ۱۳۹۰/۰۷/۱۲ جزء بازار پایه فرابورس پذیرفته شده و طبق ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار از جمله شرکت های ثبت شده نزد سازمان می باشد ضمناً در تاریخ ۱۳۹۵/۰۵/۰۲ سهام شرکت بورس کالای  ایران براســاس مصوبه هیأت پذیرش فرابورس ایــران در بازار پایه الف فرابورس ایران پذیرفته شــد. بر اساس این مصوبه معاملات سهام دسته سایر اشخاص شرکت بورس کالای ایران در تابلوی پایه الف فرابورس ایران انجام می‌گردد.

بدین ترتیب هم اکنون بورس کالای ایران با بیش از یک دهه تجربه، بستری مناســب برای معامات انواع محصولات صنعتی و معدنی ، محصولات پتروشــیمی و فراورده های نفتی و محصولات کشــاورزی در قالب قراردادهای نقد، نسیه، سلف و کشف پریمیوم در بــازار معامات کالای فیزیکی و بازار فرعی فراهم کرده اســت. همچنیــن در این بــورس، معامات ابزارهای نویــن مالی ازجمله قرارداد آتی، قرارداد اختیار معامله، گواهی ســپرده کالایی، سلف موازی استاندارد و صندوق های کالایی بر روی کالاهای مختلف در حال انجام می باشند.

تاریخچه سیر تکاملی سازمان بورس کالای ایران

تاریخچه بورس کالا

۱۳۸۲: آغاز فعالیت سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران

۱۳۸۳: آغاز فعالیت سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی

۱۳۸۶: ادغام ســـازمان های کارگزاران بورس فلـــزات تهران و بورس  کالای کشاورزی ایران

۱۳۹۰: پذیرش سهام بورس کالای ایران در بازار پایه فرابورس

۱۳۹۲: عضویت بورس کالای ایران در فدراسیون بورس های اوراق بهادار اروپایی و آسیایی (FEAS)

۱۳۹۲: راه اندازی اولین تالار معاملات اختصاصی

 ۱۳۹۳: انتشار اولین اوراق سلف موازی استاندارد

۱۳۹۳: شروع معاملات در بازار فرعی

۱۳۹۳: عضویت بـــورس کالای ایران در کمیته ایرانـــی اتاق بازرگانی بین المللی(icc)

۱۳۹۳: راه اندازی تالار معاملات کارگزاران

۱۳۹۴: راه اندازی معاملات گواهی سپرده سکه

۱۳۹۴: اجرای ماده ۳۳ قانون افزایش بهره وری بخش کشـــاورزی و منابع طبیعی محصولات جو و ذرت

۱۳۹۵: پذیرش در بازار پایه الف فرابورس ایران

۱۳۹۵: راه اندازی معاملات گواهی سپرده زعفران

۱۳۹۵: راه اندازی معاملات اختیار معامله

۱۳۹۵: عضویت بـــورس کالای ایران در فدراســـیون جهانی بورس ها(WFE)

۱۳۹۶: پذیره نویسی اولین صندوق سرمایه گذاری کالایی

۱۳۹۶: راه اندازی معاملات گواهی سپرده پسته

۱۳۹۶: شـــروع معاملات مـــاده۳۳ قانون افزایش بهـــره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی محصول گندم

۱۳۹۶: راه  اندازی معاملات کشف پریمیوم

۱۳۹۷: راه اندازی معاملات آتی زعفران

در حال حاضر: امکان انجام معاملات ۱۷۹ کالای استراتژیک در قالب انواع و تحت نظارت، قراردادهای نقدی، سلف، نسیه، آتی  و سلف موازی استاندارد در یک محیط شفاف صورت می‌گیرد.

لزوم تشکیل بورس کالا

  1. نوسانات کاذب قیمت محصولات ناشی از ارتباط نامشخص و نا مناسب میان عرضه و تقاضا
  2. عدم امکان مدیریت ریسک و محافظت از نوسانات آتی قیمت
  3. فقدان یک نظام قیمت گذاری شفاف بر پایه تعال میان عرضه و تقاضا و نیاز بازار
  4. نبود یک سیستم اجرایی و ناظر بر حسن انجام تعدات طرفین معامله
  5. فقدان یک سیستم جمع آوری، پردازش و تحلیل اطلاعات و آمار تولید، واردات، صادرات و مصرف در جهت اطلاع رسانی به بازار و تصمیم گیری مطلوب
  6. عدم هماهنگی میان بخش های تولیدی و بازرگانی در زمینه واردات ، صادرات و بازار مصرف

مزایای معاملات در بورس کالای ایران

معاملات در بورس کالای بورس ایران دارای مزایای بسیاری هستند که در ادامه بررسی می‌کنیم.

  1. معامالات در بورس کاالا متشکل و سازمان یافته، قانونمند، قابل نظارت، شفاف، عادلانه، رقابتی و کم هزینه است
  2. در بورس کالا، امکان پوشش ریسک، توزیع و انتقال ریسک وجود دارد
  3. در بورس کالا، کیفیت و کمیت کالا و مبلغ معامله و دت معامله تضمین شده است
  4. کشف قیمت در بورس کالا از طریق حراج حضوری و بصورت شفاف صورت گرفته و با حذف رانت باعث فساد زدایی از بازار معاملات می گردد
  5. پذیرش کالا جهت فروش در بورس کالا منوط به داشتن استانداردهای اجباری برای آن کالا می باشد و از این راه کیفیت کالا در بورس تضمین می‌گردد
  6. در بورس کالا، مبداء کالا مشخص و تضمین شده است
  7. در مقایسه با تشریفات مناقصات و مزایدات سرعت انجام معاملات در بورس کالا بسیار بالاتر بوده و جریان معاملات از امنیت کامل برخوردار است
  8. در صورت بروز اختلاف میان طرفین معامله، بورس کالا دارای مراجع اختصاصی بررسی و رسیدگی به دعاوی بوده و سرعت رسیدگی به دعاوی مطرح شده در مقایسه با دادگاه های عادی بالاتر است
  9. با استفاده از ابزارهای مالی مانند قراردادهای سلف، سلف استاندارد و ساز و کار اوراق بهادار مبتنی بر کالا، امکان تامین مالی بنگاه ها از این طریق وجود دارد
  10. حذف بخشی از هزینه های مرتبط با فروش و بازاریابی با توجه به وجود بازار مستقیم و بدون واسطه در بورس کالا
  11. وجود شفافیت در معاملات بورس کالا و حذف هرگونه عاملی که در حوزه فروش، منجر به ایجاد رانت خواد شد

بیشتر بخوانید : انواع معاملات بازار بورس کالا

نظرات

بدون دیدگاه